KENING FAN ’E JUNKS (19 – EIN)

Desiderius begriep it earst net. In dronken figuer? Of in junk op in minne trip. Yn alle gefallen immen ûnder ynfloed fan drugs fersteurde syn kreaze ‘performance’. Dat wie net te tolerearjen. De foarsitter besocht de fersteuring earst mei reedlike wurden op te lossen.
  ‘Menear, wolle jo jo stil hâlde of fuortgean? Jo fersteure de gearkomste.’ De man hie in smoarch burd en wyld hier op ’e holle. De klean mochten noch hinnebruie. Rom sittende klean wiene op it heden yn de moade. Op de muzykstjoerder wiene se by de rûs te sjen: swarte sjongers yn fodden. Mar dan stie der wol Calvin Klean of wat ferlykbers op. Dat wie by de swalkersman net it gefal, en hy hie it merkje der ek net ôflutsen.
  Mei wjukkeljende earms en wat swaaiend kaam er stadich nei ûnder setten. Sa te sjen wie er ûnder ynfloed, want syn opmars gie stadich as it amtnersoerlis, en like swalkjend. Syn taal wie klear en beret: ‘Ja do dief, do hast my bestellen. Ik sil in dy pak op de bealch jaan. En ik wol myn sinten werom. Smjunt! Oplichter! Myn sinten! Do falske flutdirekteur! Moaiprater! Myn sinten!’
  Fan datoangeande skonk er kleare wyn.
  Doe pas foel it kwartsje by Desiderius, eins troch it wurd ‘stasjon’ dat de rûge junk brûkt hie! Dit wie de selde dy’t by de yngong fan de restauraasje stien hie te skoaien en dy’t hy sa bot ôfstegere hie. Deselde dy’t er dêrnei arresteare litten hie, en dy’t er in portemonnaie  ûntfytmanne hie. Mei dêryn de pinpas fan in ûnbekende en ûnwillige woldogger. Panyk wâle yn him op, knypte him de kiel ticht. Hy betwong de oanstriid om der fan troch. Hy hoegde net út te naaien. Hy wie ‘yn’, de junk wie ‘út’. Krekt sa’t de stêdswacht it ferhaal fan in goed klaaid earsum boarger earder leauwe soe as dat fan in junk, sa soene ek de fatsoenlike boargers yn dizze seal earder Desiderius syn ferhaal leauwe. Boppedat, nimmen soe begripe wêr’t de junk nei ferwiisde.
  Desiderius rûn fluch nei de foarsitter. ‘Kundigje in skoft ôf en lit dan de junk troch de konsjerzje, of byneed de plysje ferwiderje. Ik gean efkes nei it hûske.’
  De foarsitter besocht it skoft oan te kundigjen, mar hy koe net rjocht boppe it geraas fan de junk útkomme. En doe die bliken dat in ûngelok net allinnich komt. De doar oan de achterkant fan de seal gie wer iepen. In sportyf frommins kaam deryn. Se seach der knap út. Desiderius tocht daalks dat er der ûnder oare omstannichheden wurk fan meitsje koe. Mar se hie wat bekends oer har. Koe er har net? Hy koe der net op komme. De junk wie yntusken fallen, dat Siderius makke him efkes net al te drok. De foarsitter hie fan de fal fan de junk gebrûk makke om it skoft ôf te kundigjen. Nimmen gie lykwols noch nei bûten ta. Elkenien woe fansels sjen hoe’t it mei dy rare razende man ôfrinne soe. Sensaasje! Dit wie nochris spannender as in lêzing, hoe goed as de sprekker ek wêze mocht. It famke dat krekt binnenkommen wie begûn lûd mar dúdlik fersteanber te praten.
  ‘Bêste minsken, myn broer is in junk, mar wat er seit is wier. Dy man dy’t foar jim stiet is in dief en in oplichter.’ De pear minsken dy’t al risselwaasje makken om de seal út te gean, bleauwen no stean om goed te hearren wat se sei en hoe’t de sitewaasje him fierders ûntjaan soe.
  Desiderius krige ynienen in skok. De stim! Dat wie syn karatefreondinne dy’t him dy wintermoarns sa wreed de strjitte op skopt hie. De wreekjende goadinne dy’t syn e-mail oan in eardere minnares lêzen hie. En dy spruts de junk oan mei broer? Die wiene fansels tegearre kommen om him te ûntmaskerjen. Allinnich hie de junk himsels net yn de macht hân en wie foarútgongen. Wat in ramp allegear! Likegoed. Wêrom soene se har leauwe? Noch wie de slach net ferlern.
  Alle ûngelukken komme yn trijen. De doar gie wer iepen en dêr kaam De Waal de seal ynrinnen, notysjeboekje yn de hân. En doe in flits: dy fotograaf Reker kaam achter him oan en begûn daalks fotos te nimmen. Dit soe er net útswitte kinne. Hy hie in falske identiteit oannommen, minsken foar in
sollisitaasje mei leagens ôfbelle. Sels syn freonen by de Rotary soene foar soksawat proletarysk as bewiislêst omlizzen gean. Hy betocht him net langer en rûn troch de syddoar de seal út. Achter him flitste it dat it in aard hie. It liek wol tonger, safolle fotos makke dy ferrekte fotograaf. De oare
deis soe Desiderius wer yn de krante stean, diskear op de foarpagina fan it Nijsblêd.
  Desiderius draafde yn sân hasten oer de gong. Fuort, fuort! Syn tiid wie foarby. Nee, syn tiid HJIR wie foarby. Oare plakken soe er fine. Oare beroppen. Oare minsken. Hy draafde en draafde. Hy seach achterom. Seach er dêr it blau fan in plysjeunifoarm? In man op de flecht is altyd wach, mar syn fantasy giet ek namste makliker mei him op de rin. Hy sloech linksôf. Hy wie no yn in tsjuster part fan it gebou bedarre. Wêr wie dy ferdomde útgong? Ynienen foel syn each op ien fan dy griene buordsjes mei ‘Needútgong’ derop. Hy wrikte in izeren stang nei ûnderen en trape doe in izeren doar iepen. Foarsichtich no die er de doar achter him ticht.
  Hy wie yn in lyts steechje. Sachtjes hearde er fierderop ferkear, mar yn de steech wie it frijwat stil. Boppe him stiene de kâlde stjerren yn in koele oktobernacht. De hurde westenwyn hie de wolkens wer efkes fuortjage. In opklearring fan in pear oeren. It wie skrousk. Hy huvere. Troch syn tinne kolbêrke fielde er de kjeld en it pikefel kaam oant op ’e earmtakken. Syn stylfolle ‘Hensbury overcoat’, kocht op in snobbersreiske nei London, hie er achterlitte moatten. En dat allegear troch dy junk dy’t er bestellen en dy syn suster dy't er naaid hie. Hoe wie it yn ’e jezusnamme mooglik? Dy foto yn ’e krante hie it him fansels dien. Doe hiene se him werkend, of ien fan beiden. En sy wurke by de universiteit. Of miskien hiene se al by him thús west. Of hiene se let op de middei De Flechtheuvel belle. Wêr’t er wie en hie de stazjêre-resepsjoniste sein dat er syn lêzing foar fan ’e jûn yn it Akademygebou tarette. Och, wat makke it noch út hoe’t it gongen wie. Syn libben lei wer oan diggels.
  Hy rûn de steech út. Ta syn fernuvering kaam er út yn de Alde-Kijk-yn-’t-Jatstrjitte. Hy woe fluch troch de Muurstrjitte nei de Nije Ebbingestrjitte rinne, en doe nei de pinautomaat oan de Grutte Merk. Hy soe noch fluch syn rekken leechpinne. Hy tocht net dat se syn rekken al blokkeard hiene. Oars hie der ommers al plysje te sjen west? En dy soe wier net tastean dat dy junk by de arrestaasje oanwêzich wêze soe. Nee, se moasten hastich en op eigen manneboet hannele ha. Se hiene noch wol dy ferrekte sjoernalist warskôge. Dat al. Hy skeanbille no troch de Muurstrjitte. Ut en troch seach in grut healneaken frommes him fan achter glês oan, wonk him nei binnen ta. ‘No net, dames, no net,’ prommele er yn himsels.
  Aansen de Nije Ebbinge yn en dan soe er syn rekken ris efkes droechpinne. Och, it wie mar in fraksje fan wat de Stichting behearde. En wat wie it maksimale bedrach dat er pinne koe? Twatûzen? Hie er net regele dat  er oer mear beskikke koe? Of koe er moarn ek nochris  twatûzen inne? Soe Benedictus him mei jild fan de Stichting skewiele kinne? Nee, Benedictus soe der ek oan gean. At se de saak fan de Oandielen foar Leafdiedichheid goed ûndersochten soe al gau blike dat Benedictus him hantlange. Of soe dy himsels derút kletse kinne? Hy wie glêd, dy Benedictus.
  Hy wie no hast oan de ein fan de Muurstrjitte. De moanne blonk as in lilkaardich each yn ’e himel. ‘God ziet U,’ tocht er. Mar folle skuld fielde er net. Mear spyt oer hoe’t it rûn wie. Hie syn idee De Flechtheuvel ek net riker makke? Hie er net oan tûzenen junks wer hope jûn? Jild jûn? En dan krekt dy iene, dy moast him needlottich wurde. Altyd wat! Ut de skaden makken har in pear meagere figueren los. Se hiene him al by de jas beet, doe’t er wat yn de rekken krige.
  ‘Dyn jild, keardel!’ lústere de ien. De oar prate wat yn in frjemde East-Europeesk oandwaande taal dy’t Desiderius net begriep, mar de stiletto dy’t er iepen klikte, joech in heldere oersetting anneks gearfetting. Syn portefeuille waard kundich út syn binnenbûse helle,
en hy mocht fan geluk sprekke dat er mei in traap ûnder syn reet de Ebbingestrjitte oprôle. Hy kaam stinnend oerein wylst achter him de lûden fan hastige fuortstappen ferstoaren. De blinkende berneholtsjes fan de Muurstrjitte glinsteren en sparkelen yn it moanneljocht, dat lilkaardiger as ea liek te skinen.
  Desiderius hie oars net as it faaie liif derôf rêde kinnen, en de klean dy’t er oan hie. Meikoarten soe de plysje om him sykje. Hy waard wei yn de Noardlike oktobernacht. In amtner soe tenei oer De Flechtheuvel regeare. De kening fan de junks wie fan syn troan stjitten, en gie nije aventueren temjitte.

*