Farsk Feuilleton
Eric Hoekstra

18

It tafal woe, hoewol holpen troch in pear fan syn masinaasjes, dat Desiderius de moandeis nei it wykein sprekke moast. Hy wie útnoege foar de publykslêzing. Publykslêzingen waarden altyd holden tusken healwei sânen en acht oere, op moandeis yn it Akademygebou fan de Universiteit. Dat wie situearre yn de Broerstrjitte. Yn it ferline kaam der net in protte publyk op ôf. Mar de universiteit wie in publyksoffensyf begûn mei it doel en lûk mear taharkers oan, sawol kwalitatyf as kwantitatyf. Oan de kwalitative kant giene der no ynvitaasjes nei parse en bedriuwslibben, dêr’t de universiteit him yn de santiger jierren amper om bekroade. En de sprekkers waarden no gauris rekruteard út rûnten dy’t nijsgjirrich foar de parse wiene. Oan de kwantitative kant waarden studinten oanlutsen troch nei de eigentlike lêzing fergees kofje, tee, droege woarst, broadsjes en, yn ’e goedkeape tiid, sels fruit oan te bieden. It fragestellen waard kombinearre mei in hapke en wat te drinken, en dat joech it gehiel in wat ynformeel en sosjaal karakter, oars as by in stive sitlêzing it gefal is. Dêr kaam it jongfolk mei graachte op ôf, beselskippe fan wat ûndefinearbere eleminten dy’t mienskiplik hiene dat se mear yn droege woarst as wurden ynteresearre wiene.
  Alsa wie de universiteit trou oan syn eigen motto ‘Kwaliteit en kwantiteit’, ofwol ‘Kwantitas ante kwalitas’, lykas yn grutte Latynske letters te lêzen wie boppe de yngong fan it gebou. Twa grutske liuwen, byldhoud yn stien troch in Italiaanske arsjitekt, holden de wacht boppe de yngong, oan wjersiden fan de Latynske letters. Se hiene de mûle iepen, dat it like as brulden se de wrâld grutsk en driigjend dat motto ta.
  Hoewol’t de powerpointlêzing taret wie troch de ynformatikastazjêr, moat sein wurde dat de tekst by Desiderius sels weikaam. Hy hie lykwols de tekst moandei oerdeis noch behoarlik feroare, en lange sitaten út it krante-artikel ynlaske. En dy krantefoto fan him yn fol ornaat achter syn buro, moast ek noch ynscand wurde en opnommen yn ’e Powerpoint-presentaasje. Mar doe wie er der ek klear foar.

Tafallich siet ik sels yn de seal. Ik studearre yn dy tiid Ingelsk en Rjochten: Ingelsk om ’e nocht en Rjochten foar it jild. Allinnich die al gau bliken dat de kolleezjes fan beide fakken faak net al te ûngelyk wiene. Allinnich wiene de boeken dy’t je foar Ingelsk lêze moasten nijsgjirriger as dy fan Rjochten. Ik hold dus op mei myn stúdzje Ingelsk, mar gie wol troch mei it lêzen fan Ingelske boeken. Al gau rjochte ik mei in peare oare Rjochtenstudinten de Literêre Klub op. Skande dat literatuerstudinten dêr noait op kommen wiene. Mar dat is in oar ferhaal.
  Ik wie in earme twaddejiersstudint. Us heit fertsjinne krekt tefolle foar de rynske stúdzjebeurzen dy’t studinten út de legere miljeus taskikt waarden. Mar dy’t se letter werombetelje moasten. En hy fertsjinne krekt te min om my alle moannen in rynske talage oer te meitsjen. Lykwols ha ik noait ûnder dy betreklike earmoed lijd. Ik sparre op moandeitejûn dus in waarmmiel út troch my fol te proppen mei broadsjes op de publykslêzingen, en ik krige der noch in lêzing op ta.
  Doe’t Desiderius op it poadium kaam waard it daalks stil yn de seal. Hy hie in magnetyske oanwêzichheid. As er net tsjinsprutsen waard. Hy koe dus better foar as fanút in seal prate. As je fanút in seal prate, moatte je fjochtsje en jins stim ferheffe om oan it wurd te bliuwen. As je foar de seal steane, hoecht dat ûnder normale omstannichheden net.
  Mei syn kreas uterlik en knappe klean naam er de seal daalks yn de besnijing. Hy helle in skyfke út syn binnenbûse en fimele efkes by de kast fan de kompjûter om dy’t de beamer oanstjoerde.
  In pûsterige jonge op de foarste rige flústere him ta (ik koe it hearre want ik siet ek foaroan): ‘Net yn de DVD-drive. It is in skyfke.’
  Desiderius systere werom: ‘Ferdomde PC’s’, want hy hie ommers in MAC. MAC-brûkers begripe neat fan PC’s, sa brûkersfreonlik binne de MACS.
  Efkes letter waard der in foto fan De Flechtheuvel op de muorre projektearre. Desiderius begûn syn ferhaal. It wie in prachtich ferhaal, fol ideeën, persoanlike anekdoates en goed te folgjen. It wie sprektaal, gjin skriuwtaal. De seal wie lykwols net al te fol want Desiderius syn stjer wie noch net sa ferneamd dat der minsken op syn namme ôfkamen. Hy wie eins útnoege om in datum op te foljen dêr’t se gjin sprekkers foar hiene. Hy wie der tafallich achter kommen dat de staazjekoördinator fan ynformatika ek de publykslêzingen mei organisearre. Hy hie him daalks oanmeld as sprekker. De koördinator hie net sa happich west, mar nei wat oanhâlden fan Desiderius hie er tasein dat er him op de reservelist sette soe. En doe’t der in gatsje bliek te wêzen, wie er sels bliid dat er Desiderius op ’e list set hie. En nei it artikel yn de Sneinsbylage wie er alhiel net ûntefreden oer dizze anonymus dy’t sa warber dwaande wie om de status aparte fan anonymus te ûntflechtsjen en opnommen te wurden yn in romrofte mediaselskip fan Bekende Persoanen.
  Desiderius prate warber troch. Hy makke sels grapkes oer syn himsels, doe’t er de krantefoto fan himsels mei de beamer op it projeksjeskerm sjen liet. Dêr stie er yn syn moaiste pak, achter it ikehouten buro. Troch it twa-by-twa meter rút wie it útsjoch oer de Stêd noch te sjen.
  ‘Wy sille it fotomodel no mar fuortklikke,’ besleat Desiderius.
  Hy soe krekt de knop yndrukke doe't de doar fan de Aula iepengie. Tafallich seach er it. Hy eage krekt de seal oer. Fiifhûndert sitplakken, en dy foar mear as de helte beset. In figuer mei in wylde bosk hier kaam om de hoeke. Fansels wer sa’n útfretter dy’t op de hapkes ôfkomt. Miskien wol ien fan myn klantsjes, tocht Desiderius, dy’t net wist hoe ticht as er by de wierheid wie. De rûge swalkersman die in stap nei foaren en stie doe as ferstienne. Syn each wie fallen op de libbensgrutte ôfbylding fan Desiderius dy’t troch de beamer op it skerm projektearre waard. Syn mûle foel iepen.
  ‘Skurk!’ rôp er mei heaze stim troch de seal. ‘Skurk! Do hast my bestellen by it stasjon! Oplichter! Bedraaier! Smjunt!’

*