Jantsje Post


DE TIK

Blessed be all metrical rules
that forbid automatic responses,
force us to have second thoughts,
free from the fetters of self.

W.H. Auden

Ik kin net oer twang en wol my net fêstlizze op metrum en rym. Ik kin net dichtsje.
  Ierappelsette koe ik wol. Teminsten, heit woe my wol op 'e poatlorry ha, ek al moast der in gaasbak oer myn panne lizze omdat ik oars de fuotsteunen net rikke koe. Hiel inkeld hâld’ er my wol thús fan skoalle, as er de lorry net fol krije koe.
  Op 'e lorry sieten fjouwer man (sa waard dat sein; ik wie dus ien dêrfan),  ik op myn bak, de oaren hienen in optearde sek yn 'e panne. En foar ús stie in bak  mei setters. De spruten geef en hecht, want dat wie heit syn spesjaliteit.  De hiele winter hie er dêr mei ompield yn it setterhok.
  Setters yn gaasbakken, op steapels, fjirtjin heech, yn lange rigen en dêrtusken tl-buizen en fentilators. Temperatuer, ljocht en fochtichheid, dêr kaam it op oan. Jûns foar bedtiid steefêst heit syn lêste gong:  noch even by de setters sjen.
  Ien foar ien moasten we de setters út 'e bak krije en falle litte yn 'e fuorge dy’t ûnder ús de lorry luts yn 'e freesde grûn. Krij’ en falle litte, hieltyd tagelyk. Linker-, rjochterhân: krije, falle, krije, falle, op it ritme fan de tik.  Sa  waard de ôfstân tusken de setters gelyk.
  De tik kaam fan de tikker: in rêd mei fjouwer speaken dat yn ien fan 'e  fuorgen meirûn en troch in meganyk draaiendewei by elke speak’ in droege tik fan izer op izer joech. Troch de lingte fan 'e speaken te ferstellen koe de setterôfstân bysteld wurde.
  Dat kaam krekt; yn it begjin kaam heit oanienwei fan 'e trekker ôf, groef achter de oanierders in stik rich wer bleat en lei de tomstôk neist de setters. Wie’t net goed, dan stelde er mei de baco it tempo fan de tikker by.  En ûnder ’t riden omkeard op 'e trekker ús geregeld op 'e hannen sjen: ‘Tink om 'e tik!’
  Ik fielde syn blik. Linker-, rjochterhân, krije, falle, krije – en altyd de eagen yn 'e bak; noait  yn 'e fuorge om te sjen oft de setters goed telâne kamen. Dat wie heit syn saak. Links, rjochts, links, rjochts, krije, falle, krije, falle; ik wíé de tik.
  Us Jelle mei de frees, lei altyd in pear omgongen op ús foar. De rook fan 'e farsk berêden grûn, en hoe’t dat fielde. Wy mochten dêr net op rinne. Mar ien kear, op in waarme dei, ha ik klompen en sokken útdien en bin der oerhinne flein.  Samar, hielendal nei d’ oare ein.