DE SPAGHETTYDAGEN

It wie april, net in sprút kâld en wy hienen it hele strân foar ússels. It spikerjaske hie ik om de mul knope. Us mem rûn mei muoike en oom in ein foar my út. Broerke en sus skepten mei de twa nichtsjes in fort by de floedstripe. Ik stie in ein fan har ôf. Sa yn ’e fierte liken se allegear op fan dy lytse neefkes dy’t ferfelend hinne en wer sjitte as it waarm waarm is en dy lekstekke. Mar hjoed net. Se rôpen sa no en dan oan my en dan wiuwde ik werom. Hjoed woe ik net prate.
  De romte trille as in grutte koepel om ús hinne. De see wie in grut wetterfjild foar ús en achter ús stie in giele muorre fan hege dunen. Yn ’e fierte wie de sânflakte mei lytse dúntsjes op it oare eilân. Mear nei it suden ta lei de seedyk en de ûnbiedich grutte tsjerke fan ús doarp. Mar wy wienen hjoed net thús. Wy wienen op besite by de famylje op ’e eilannen.
  De see slikke oan ’e punten fan myn basketballskuon. Se wienen heel breed en liken op dy fan in klown. Dat nuvere gefoel dat ik de lêste tiid faker hie, wie der wer. As oft ik net mear hielendal wie sa’t ik wie. As oft in grutter minske yn myn liif libbe. Yn ’e fierte hipten de nichtsjes om it fort hinne. Sus hie de skep beet en broerke drukte it sân oan, sadat it in stevich fort wurde soe. Dit kear waard it ien mei hege en smelle muorren, dat koe ik sa wol sjen. Sûnt de oare simmer boude ik gjin forten mear. Myn skep stie no op souder. Alles oan my waard te grut foar in skep.
  No hapte de see nei de basketballskuon en ik die in stap tebek. Miskien moast ik it âlde spultsje mei de weagen mar wer ris dwaan. Dêr wie ik miskien net te grut foar. By it spultsje mei de weagen steldest earst in fraach en dan giest op it punt stean dêr’t de see noch krekt komme koe. It wachtsjen wie dan op ’e earste weach dy’t oanrôljen kaam. At dy dy oanrekke, dan wie it antwurd op de fraach ja. No moast ik in fraach betinke. Ynienen wist ik it. Ik soe freegje oft Harry ek ferlyfd op my wie. In pear minuten lang hold ik it wetter goed yn ’e gaten. Doe socht ik in plakje út. Ik die de earms fier útinoar en frege oft er ek op my wie. De earste weach dy’t kaam, wie te lyts, dat hie ik fuortendaliks yn ’e rekken. It waard neat sa. Fan Harry krych ik in apart gefoel yn ’e mage. Ek al iet ik eltse dei seis stikken bôle mei tsiis, it holp net tsjin dy jûkte dy’t krekt ûnder it boarst begûn en einige yn ’e knibbels. Unrêstich waard ik der fan. Mar Harry dus net.
  No op ’e eilannen like Harry in ein fuort en ik wist net sa goed mear wat ik fan him fûn. Ik stapte by de floedstripe wei. Wat waard ik wizer fan ’e weagen. Ik soe gewoan mar mear ite, miskien dat dat wol holp. De sokken yn de basketballskuon fielden ynienen dweiltrochwiet oan. Ik seach wer nei de te brede skuon en ûnder dy skuon lei it strân stikfol mei skulpen. Eefkes wie ik der hielendal ôf, mar rillegau skeaten de nammen my wer yn it sin. Moksel foar de blauwswarte, kokkel foar dy mei de dikke strepen en tafelmesheft foar de lange, smelle. In pear moannen lyn hie ik alle nammen fan de skulpen kwyt west en dat hie de skuld west fan Harry. By Nederlânsk hie ik in sprekbeurt holden oer ‘Beesten uit de zee’. Harry hie hielendal foaroan yn ’e klasse sitten. Foar’t ik moarns de njoggen kilometer nei skoalle fytste, hie ik de seldsum draaide penhoren en tinne, geve fenusskulpkes ynpakt tusken de bôletrompe en de skoalboeken. It hichtepunt fan ’e sammeling wie de deade krab yn in jampot. Us heit en ik hienen him yn ’e alkohol set, sadat it fleis fertarje koe en de krab net mear sa stonk. Doe’t de krab út de alkohol kaam, hie ik him ek noch mei hierlak bespuite sadat er moai glimde. Nei in  kertier swittend en stammerjend foar de klasse hie ik de skulpen út de skoaltas helle. De klas hie wat gnyske, mar doe’t de krab út de watten kaam, hienen in pear minsken raasd. Harry hie net raasd. Harry hie my útlake. Thús hie ik neat sein, mar hie ’k de sammeling yn in doaze dien. Se stienen no neist de skep op souder.
  Yn ’e fierte wrotte in fiskersboat troch it seegat nei it waad ta. De nichtsjes sieten by it fort wylst sus der wyld yn omskepte. Hele stikken sân smiet se de loft yn. Broerke koe har hast net byhâlde en op syn lytse skonken draafde er rûntsjes om it fort hinne om alle sân in plakje te jaan. It waard kâlder en myn fuotten waarden dat ek. Ik die de wiete basketballskuon en de sokken út, sadat dy miskien noch in bytsje droegje koenen yn ’e sinne en tearde doe de bosken fan myn túnbroek op. Ik seach op it horloazje. It wie al healwei fiven. At wy noch mei de lêste boat nei hûs ta soenen, dan moasten wy no fuort.
  De stimmen fan ús mem, muoike en oom kamen tichterby. Muoike wie de suster fan ús mem. Se wienen beide lyts en dûbeld. Se hienen it slûke hier dat ik ek hie. At se tegearre wienen, moasten se faak laitsje om neat en se hienen altyd in spikerbroek mei in trui oan. Ek no laken se de hele tiid. Oom rûn neist har, kreas yn wat in simmerpak like. Doe stienen se foar my. Se seagen nei myn bleate skonken.
  ‘Wat bisto oan it dwaan?’ frege muoike.
  Ik wist neat te sizzen. Muoike lake lokkich en doe lake de rest mei. Ik die de sokken wer oan. Dat gie stadich, want se wienen noch net droech.
  ‘Binne dyn skuon ek wiet?’ woe ús mem witte.
  ‘Ja,’ sei ik.
  Se sei neat. Ik seach nei de boppekant fan de klownsskuon. De sinne hie se al in bytsje opdroege en no koest de wite kringen fan it seesâlt sjen.
  ‘Wy bliuwe hjir hjoed. Wy gean net nei hûs ta,’ sei ús mem, wylst ik de fuotten yn ’e basketballskuon besocht te krijen. It like wol oft se krompen wienen.
  ‘O,’ sei ik.
  Se rûnen wer fierder. Ik hie fergetten de fiters fêst te dwaan en foel om doe’t ik achter har oan woe. Sear die it net. Dalik soe ik har wol ynhelje, tocht ik, wylst ik dêr lei yn it noch waarme sân. Fannacht moast ik sliepe yn ’e benaude karavan fan muoike en oom tusken de giecheljende nichtsjes, sus dy’t noch op ’e tomme sobbe en broerke dy’t altyd hurd lake yn syn sliep. Ik lei it wang op it sân. Miskien koe ik hjir fannacht wol sliepe. De eagen foelen ticht by allinne de gedachte al.
  Doe’t ik de eagen wer in bytsje iepen die, wie de wrâld feroare. Us-mem-en-dy stienen yn in nuver en trochsichtich ljocht by de floedstripe by de oaren. Se liken allegear op wêzens fan in oare planeet. Se hienen in hûd fan sulver krigen en se skitteren. De gewoane wrâld glide fierder fuort en ik hie der net oan tocht, mar ynienen wie er foar my. Syn kopke stuts mar krekt boppe it wetter út. Ik trille. Dit wie it momint. Hy wie tichtby. Ik koe syn snorhierren sjen en de donkere eagen. Hy seach my oan en ik stoareage werom. Dit wie it momint. Doe dûkte er wer de see yn. De keel wie my hielendal droech wurden. Ik hie neat sein, ik hie wer neat sein en sa gie it al jierren.
  Broerke rôp myn namme. Hoeden lei ik de hannen op it sân om mysels omheech te drukken. Doe’t ik oerein stie, wie it my dwyl yn ’e kop, as oft alles flink ferskood wie en net fuortendaliks wer teplak falle woe. Ik rûn. It die sear, mar dat gefoel soe dalik wol ferdwine.
  Se stienen yn in sirkel om it fort hinne doe’t ik by har wie. It wie in moai fort wurden, mei goede muorren. De nichtsjes jengelen dat se nei hûs ta woenen. Sus siet wurch neist de skep en broerke sprong stralend op en del. Hy wie noait wurch, hy lake sels noch at er sliepte. Us mem krych him by de hân en kloppe syn klean skjin. Doe sei muoike dat wy mar nei de karavan ta moasten.
  ‘Machtich hin, dat wy bliuwe,’ sei sus, wylst wy tegearre oprûnen.
  ‘Ja,’ sei ik, mar ik fûn it hielendal net machtich. Moarnier om sân oere soe se wer út bêd springe, omdat se nei it strân ta woe. Dan moast ik mei om op har te passen. En earst moasten wy ek noch sliepe yn dy karavan. Wêrom hie ús mem dat samar betocht. Soks hienen wy noch noait dien, dat wy op ’e eilannen bleaunen sûnder ús heit en de tint. Wy soenen fannacht smoare mei ús allegear yn dat plastik hok fan muoike en oom.
  Sus wie al wer fierder draafd. Wy stutsen it dún oer tusken de see en de kamping. Us mem ferdwûn gau yn in tillefoansel. Ik draaide my noch in kear nei de see ta. Hy wie it waad opswommen, dat wist ik wol seker. Mar der wie neat te sjen, útsein de sinne dy’t leech stie en yn ’e eagen skynde. Doe hearde ik de stim fan ús mem. Ik draafde gau nei ûnderen ta. Tusken de wiete teannen skjirre it sân en it die sear om sa hurd te rinnen.
  ‘Ik ha jim heit belle en sein dat wy jûn net thúskomme. Hy moat him mar ris allinne rêde mei de ierdappels en it fleis,’ sei se doe’t ik ûnder wie. Ik hime. De fuotten liken no wol hielendal iepen te wêzen troch it sân yn ’e basketballskuon.
  ‘Moatte wy dan hjir ite?’ frege sus. Se mocht hast noait iten by oare minsken.
  ‘Ja, en wy ite dalik spaghetty,’ sei muoike.
  ‘Is dat mei sipels?’ frege sus.
  ‘Ja, en mei tomaten,’ sei muoike.
  ‘Ik mei gjin tomaten,’ sei broerke, dy’t de griente altyd stean liet.
  Us mem die krekt oft se der net by wie. Oom luts syn jaske rjocht en de nichtsjes makken rúzje om in dropke. Ik seach gau op it horloazje. Wy soenen noch krekt nei hûs ta kinne.
  ‘Kom op, wy gean nei de karavan,’ sei ús mem.
  Achterinoar oan rûnen wy oer in smel skulpepaadsje nei de kamping ta. Flak foar de kamping waard it in betonpaad dêr’t it rûkte nei gehaktballen en blomkoal. Oom rûn foarop nei de karavan ta en ik wie de lêste yn ’e rige. Wy liken raar, sa oan de ein fan de dei, wy liken op popkes yn ferkeard simmerwaar. Wat dienen wy hjir tusken dy karavans fan metaal en wite ferve dy’t yn kreaze rychjes stienen? Tinten, grutte stikken gers en de patatboer wienen nergens te sjen. Ik waard in bytsje beroerd. Ergens waard it te grut yn myn liif. In luchtballon yn myn liif blaasde himsels op en ik koe it net helpe. Ik woe it net. Ik woe it net, lykas ik dat fan Harry net woe en dêr’t seis stikken bôle mei tsiis net tsjin holpen. Ik woe wol in hele bôle mei tsiis ha no, mar dalik soenen wy spaghetty ite en spaghetty hie ik noch noait hân.

*