BY SIPMA THÚS

De mannen fan de Partij foar Lytsskalich Faksisme (PLF) wienen byinoar kommen. Meekma wie der, en Niksma en Draaisma en Annema, Fennema, Sipma en ek Jaarsma. En Boersma fansels.
  Sipma frege de frou om in kanne kofje. Doe't de frou dy brocht hie, sei se dat se nei de buorren soe. De mannen hearden it net. Sipma seach syn frou net oan. Foldien seach er yn 'e rûnte.
  'Mannen,' sei Sipma, 'de kofje is ree en de frou is fuort. Allegear wolkom. Litte wy sjonge!'
  Se kamen allegear oerein en songen it folksliet en de wangen waarden read, want it wie noch lûder as de tongerbui boppe harren. Doe't se wer sieten, naam Sipma wer it wurd.
  'Allegear wolkom. Wy witte allegear dat Hollanners grutte bedragers binne. Dat is ien.'
  'Litte wy sjonge!' rôp Fennema.
  En se kamen wer oerein en songen út folle boarst. Doe't se wer sieten, krige Niksma gau in koekje.
  'Ik doch de skuon eefkes út Sipma,' sei Boersma. 'Hoedzje jimme, ik ha switfuotten. En maat 45.'
  'Jout neat Boersma,' sei Draaisma. 'Wy witte allegear: Frysk swit is it bêste swit dat der is. Elkenien moat Fryske switfuotten ha!'
  'No sa.'
  'Annema, is der post?' sei Sipma.
  Annema die de heale bril op en krige syn map.
  'Yn en út..,' sei er plechtich. 'Yn: eh, neat. Ut binne gien: in driichbrief nei de NOS, om't se stoppe binne mei van G'west tot G'west; in driichbrief nei de Fryske Akadeemje, om't se in komma ferjitten binne yn it artikel "Fryske eros, in ûndersyk nei Fryske sek"…'
  'Kommaneukers!'
  'Hahahaha!'
  'Mannen, ho!' sei Draaisma. 'Wy witte allegear: Fryske seks is de bêste seks dy't der is. Elkenien moat Fryske seks ha!'
  'Folle en faak!' rôp Boersma.
  'Dat sei de frou fannacht ek!' antwurde Fennema.
  'Hahaha!' lake elkenien. Niksma naam gau noch in koekje.
  'Kin ik fierder gean mei de útgeande post? Moai. In driichbrief nei de Ariadne om't se noait it breidpatroan fan de pompeblêden-trui sjen litte; in driichbrief nei in oantal saneamde "fans" fan Hearrenfean.'
  It wie eefkes stil. Annema seach op.
  'Fak 16, twa yn rige 4; fak 28, seis yn rige 14 en fak 30, trije yn rige 2. Ik doar it eins net te sizzen...'
  'Nee!'
  'Se... sieten?'
  'Under it folksliet?'
  'Mar dat is dochs ferskriklik...'
  'O, o, o...'
  'Ooooo...'
  'Tsss...'
  'Mei de kop tusken de doar...'
  'En dan goed oanlûke...'
  'Dit hat hiel-en-dal neat mei fuotbaljen te krijen!'
  'Sokke lju moatte in stadionferbod hawwe!'
  'Annema: skriuw in brief!'
  'Ik-doch-it!'
  'Ge-wel-dich!' sei Fennema.
  'O ja, der moat ek in brief út nei de VARA,' sei Meekma. It binne en bliuwe fansels wol smoarge readen, mar dy Peter Tuinman, dy makket goeie reklame foar de Fryske saak.'
  'Hoe no, Meekma?'
  'Sa't er ús Fryske aksint útsprekt, sa is der gjin ien. As ynspekteur Talsma yn Unit 13 wie der gjin bettere. Faak sei er bygelyks: 'Ge-wel-duch!'
  'Ik bin it hielendal mei jo iens, Meekma,' sei Draaisma. 'It Fryske aksint is it bêste aksint dat der is. Elkenien moat it Fryske aksint ha!'
  'Dat ferstand fan jouw plak ik op het achtereinde van een postsegel!'
  'Narkotika! Staan blijven of ik schiet je foor de harses!'
  'Wat kijkje haar aan, wilje haar fersieren of so?'
  'Ut is pompen of fersuipen jongeman!'
  'Dat sei de frou fannacht ook!'
  'Hahaha!'
  'Mannen! Wy binne dwaande mei wichtige saken! Annema, noch mear?'
  'Ik bin noch dwaande mei in driichbrief nei de Grinzer universiteit, om't se it tillefoannûmer fan de fakgroep Frysk feroare hawwe.'
  'Ja en?
  'It nije nûmer is net Frysk.'
  'Diskriminaasje! 058-74307655028510!'
  'Dêr binne wy tsjin! 06-57848937854 én 06-4858388575728384!'
  'Aksje! 06-11!!'
  'Just!' sei Sipma. 'Hiel goed, Annema, hiel goed. Fennema, hoe giet it mei de nije stikkeraksje. Hast al wat ynspiraasje? Of hast in geheim bûsboekje yn 'e broek ûnder de neamer... "dichterlike frijheid"? Haha!'
  Sipma lake om himsels.
  'No Sipma, dat falt wol ta…'
  'Wachtsje foar de Fries,' sei Meekma.
  'Mannen!'
  'Jou Holl…'
  'Mannen! Jou Fennema it wurd.'
   'Goed, hjir it útstel foar de stikkeraksje. Yn myn beheinde frije tiid bin ik dwaande west yn myn túnhûske. En ik kin jimme fertelle: der is wat moais útkommen, en al mei ik it net sizze, ik sis it self. Koarte hoazzen binne ommers gau útsmiten, dat sis ik altyd mar. Ek sis ik faak: "Dat wiif byldet as in apel op 'e potkast", of: "Wasket de frou it rút, dan wol se mear as in tút", en: "Is der fan alles dat har steurt, dan wol se it leafst in bêste b...".'
   'Fennema!!'
   'O ja.'
   Hy die de heale bril op 'e noas en seach in skoft nei in grut fel wyt papier. Doe kuchte er ris.
   'Binne jimme der klear foar? Goed. Harkje, dit is de nije tekst: Al hwa't net wend is Frysk te sprekken, him sil ik de poaten brekke.'
   Hy die de bril ôf.
   'No?'
   'Ge-wel-duch!' rôpen se allegear tagelyk.
   'Mannen fan de PLF: sjonge!' rôp Sipma.
   En de mannen kamen wer oerein en de earen waarden fjoerread. Foar't er stean gie, naam Niksma noch rap in koekje.
   'Goed Fennema,' sei Sipma nei't se sitten gien wiene. Jaarsma, jo hiene in wichtige kwestje te besprekken. Hawwe jo it foarseine stik al ôf?'
   'Sipma… ja.'
   Jaarsma gie oerein. De hannen rydbosken in bytsje.
   'Mannen... ik bin dwaande west mei it skriuwen fan in nij beliedsstik. Jim moatte it allegear witte: beliedsstikken skriuwe is myn hobby.'
   Hy kuchte lûd en helle slym omheech.
   'Mannen...!' rôp er en syn lûd sloech oer en de holle makke in ûnkontrolearre beweging, 'fan de PLF...! Yn 't foar wol ik wat sizze. Dit: ik sil it koart hâlde. Fannacht ha ik de hiele nacht neitocht oer wat ik sizze soe op de gearkomste fan de PLF, dy fan jûn. En no komt it mannen: ik wist neat. Oeren lei ik mei de holle yn it kessen, oeren siet ik rjochtop op bêd en tocht ik nei oer wat ik no sizze soe. Bûten reinde en waaide it och sa hurd, it dak fleach der hast ôf fan dy smoarge wyn en ik tocht hieltyd mar: "Wat o wat moat ik moarn no sizze? Yn fredesnamme?" It oerkomt de bêsten, mannen, dat sa slim wie it noch net. De frou lei neist my, dat ik luts oan de...'
   'Jaarsma, jo soene it koart hâlde!'
   'O ja. Mannen! Yn 't foar wol ik sizze dat dit troch my skreaune beliedsstik in tige tapaslike titel hat: "Hurdseane Aaien - Oer de PLF as partij mei in fersetsstruktuer". Troch Jarich Jaarsma.'
   'Moaie titel,' sei Meekma. 'Wat stiet deryn?'
   'Yn myn beliedsstik stiet dat de PLF in partij wurde moat mei in fersetsstruktuer.'
   'Aha! It ferset! Wurden nei myn hert,' sei Sipma. 'Jaarsma, wat betsjut dat neffens jo?'
   'Dat de PLF in partij wurde moat mei in fersetsstruktuer.'
   'Mar jo hiene sein: "Hurdseane aaien oer de PLF as partij mei in fersetsstruktuer troch Jarich Jaarsma". Wolle jo no sizze dat jó hurdseane aaien oer de PLF smite wolle?' sei Annema. 'Wêrom is dat?! Sjoch Jaarsma, jo moatte net dw...'
   'Annema, ho!' sei Jaarsma. 'Harkje, ik lis it jo eefkes koart út. Der stiet: "Hurdseane Aaien, streepke, Oer de PLF as partij mei in fersetsstruktuer".' En dan: Troch Jarich Jaarsma. Dus it beliedsstik mei de titel "Hurdseane Aaien - Oer de PLF as partij mei in fersetsstruktuer", is skreaun troch my, Jarich Jaarsma.'
   'O. Ah.'
   'Mannen fan de PLF! Harkje! Wichtich yn it tinkkader fan de PLF is dat wy altyd tsjin binne. Wy binne prinsipjeel tsjin alles. Wy binne tsjin rykdom, want dan binne wy net mear earm. As wy net earm binne, hoege wy ek net yn it ferset. As wy net mear yn it ferset sitte, hoege wy ek noait mear wichtige gearkomsten te hâlden, dêr't wichtige beliedsstikken as dizze besprutsen wurde...!'
   Jaarsma syn wite hannen rydbosken hieltyd mear. De grize hierren fleagen him foar de eagen. Hy hold him fêst oan de lining fan 'e stoel. It swit rûgele oer de noas nei ûnderen.
   'Dêrom, mannen fan de PLF, dêrom rop ik: wy wolle achterstân!'
   'WY WOLLE ACHTERSTÂN!'
   Jaarsma syn lange fliebetrie sakke nei de tafel.
   'Ik sis: hurdseane aaien, aksje NO!'
   'HURDSEANE AAIEN, AKSJE NO!'
   Jaarsma syn stim sloech oer.
   'Want mannen fan de PLF: FERSET IS MOAI!!'
   En Jaarsma foel oer de tafel hinne, mar gjin ien holp him, want elkenien hie fjoer yn 'e eagen krigen en raasde lûd.

'Ferset is moai,' hie Sipma heard.
   De earen sûsden him, hy waard dúzlich yn 'e kop en fernaam dat de oaren fier fuort wiene. Hy woe "Stean!!" roppe, mar it wie net nedich. Hy woe "Sjonge!!" roppe, mar hy seach dat der al ynset waard - lûder as se oait dien hiene. Fennema en Draaisma hellen Jaarsma omheech. En se knikten ûnder it sjongen ynstimmend nei Jaarsma en Jaarsma glimke en it wie of it swit op 'e noas opdroege wie.
   'Wize wurden Jaarsma, jo beliedsstik is sûnder te stimmen oannommen,' sei Sipma doe't se wer sitte gean wiene.
   'Wy litte net mei ús kakkestuollemaaie!' rôp Meekma.
   'Wa't in kikkert krije wol, moat in mich ite!!!!' raasde Jaarsma.
   'Ferset en oars net!' rôp Fennema.
   'De fisk kin de kat wol bite, mar in hûn swimt rapper!!'
   'Fiele jo jo wol goed, Jaarsma? Jo sjogge wat wyt om 'e noas,' sei Annema.
   'Ik moat skite, oars doch ik it yn 'e broek.'
   'Jout neat Jaarsma,' sei Draaisma, 'wy witte allegear: Fryske jarre is de bêste jarre dy't der is. Elkenien moat Fryske jarre hawwe!'
   Muoisum gie Jaarsma nei de gong. Gau snaaide Niksma syn koekje.
   'Goed mannen,' sei Sipma. 'Dan no it rûntsje. Wa hat noch wat? Fennema?'
   'Sipma, ja. Mannen, it muoit my tige... mar ik fyn it hjir stjonken.'
   'Dat kin klopje, Fennema, it binne myn fuotten,' sei Boersma. 'Maat 45 no?'
   'Mar ik haw niis ek in enoarm ôfskiten,' sei Annema.
   'Mar werom hâlde jo dat net op?' frege Sipma.
   'Ik lit my net troch wat tsjinhâlde. Dy't my twinge, lit ik springe. Dat is de Fryske frijheid,' sei Annema.
   'Baas yn eigen búk,' sei Draaisma.
   Jaarsma spielde troch. Annema wappere mei de hannen. Draaisma krôke lûd.
   'Draaisma, kin it noch lûder?' rôp Sipma.
   'Dat sei de frou fannacht ek!' sei er.
   'Mannen, it jout allegear neat,' sei Meekma.
   'Want wy witte allegear…'
   'Hollanners binne grutte bedragers.'
   'No sa.'
   'Mannen fan de PLF: sjong it PLF-liet!'
   'Wachtsje!'
   Jaarsma wie wer stean gien en seach nei Sipma. Syn earms lei er op 'e stoellining.
   'Wolle jo it oargel bespylje, Sipma?' frege er mei hease stim. 'Dat soe ik och sa moai fine...'
   'Dat sûgjende lûd...,' sei Annema.
   'De nederige frou...'
   En Sipma gie nei it oargel, helle alle registers iepen yn it foarspul en draaide him op it hichtepunt in heale slach om en de mannen kamen omheech en begûnen lûd te sjongen.
  
   U zei de Glooooriiiie!
   Opgestane He...
  
'HOHOHO!'
   'O ja,' seine de mannen fan de PLF en se giene wer sitten.
   Sipma seach op syn lilkst, begûn op 'e nij en draaide him op it hichtepunt in heale slach om en de mannen kamen omheech en begûnen lûd te sjongen.
  
   Oan ús de Glooooarje
   Mannen mei ear en lef
   Wy sjonge Fiktoooarje
   Foar de PLF!
  
Boersma, Fennema en Annema hâlden Jaarsma oerein. Syn tonge hong op it kin. Skombekjend raasde er mei.

Wy-y krije elkenien stiltsjes
   Harkje en doch mei!
   Mei ús heale briltsjes
   Lykje wy wol kij!

Jaarsma wie delstoart.
  
   Oan ús de Glooooarje
   Mannen mei ear en lef
   Wy sjonge Fiktoooarje
   Foar de PLF!
  

Sipma koe net ophâlde.
  
   TATA!TATA!TATA!TATA!TATA!TATATATATATATATAAAAAA!!!!!

TA! TA! TA! TA! TA! TA!

TA! TA! TA! TA!
  
  
   taaaaaaaaaaaaaaaa-aaaaaaaaaaaaaaaa-AAAAAAAAAA-AAAAAAA-
AAAAAAAAAAAAAA!!!!!
  
   TA!

En de heale briltsjes foelen fan 'e fjoerreade noazen, mar de toutsjes fongen se op.
   'Goed, dan wol ik de gearkomste slúte,' sei Sipma, doe't er it oargel útdie. 'Ik krij fan jimme allegear twa jero foar de kofje en it koekje. En fan jo Niksma trijefiiftich. Jo ha wol fjouwer koekjes hân. De frou hoecht fansels net twa kear deis nei de winkel te fytsen.'
   'Krije wy gjin slokje?'
   'It muoit my mannen, de Beerenburch wie net yn 'e oanbieding. En it iene pak sju dat yn 'e koelkast stiet, is fan de frou. Ik ha noch wol in healtsje droege woarst, mar dat wol ik eins leaver sels opite.'
   'Dogge wy net wa't de grutste pielemans hat?'
   'Jûn net. Boppedat win ik altyd, haha!'
   'Hast ek werom fan fiif?' rôp Meekma.
   'Kin it lytser?'
   'Dat sei de frou fannacht ek!'
   'Jo witte dat útstel faak ôfstel is.'
   'Dat ek!
   'Swijt de ko, dan lûke jo,' rôp Fennema.
   'Fryske kij binne de b...'
   'Ja, no wit ik it wol!' sei Sipma.
   'Hahaha!' lake elkenien. 'Sjonge!' rôpen se doe. En se giene stean en rûnen sjongend nei bûten. Sipma bleau achter en telde syn jild.
   Bûten tongere it noch in bytsje.