SUMMER NIGHT CITY

In retro-trip nei de seventies

2003 - It parkearterrein leit tsjin de bergen oan. Eltse kear at de doarren fan it wegrestaurant iepengean, waait der in lucht fan kofje en woarst myn kant op. Honger ha ik net. Op it horloazje is it twa oere, mar fierder is alle besef fan tiid fuort. Midden yn de nacht is it hast noch hielendal ljocht. Twa jonges binne ek út de bus stapt. Se boartsje mei in frisbee. Ljocht genôch.
  ‘Wurdt it noch tsjuster?’ freegje ik de frou dy’t neist my sitten giet yn op in smelle râne gers.
  ‘Nee, kwalik. Is dit dyn earste kear hjir yn de simmer?’ freget se.
  Ik knik. Doe’t ik yn Trondheim op de nachtbus nei Bergen stapte, hie ik net tinke kinnen dat de nachten yn Noarwegen sa ljocht wêze soenen. It is prachtich, as oft ik yn in ûnbekende film bedarre bin.
  ‘Wy fuotbalje nachts, by de pleats,’ seit de frou.
  Ik knik mar wer en besykje my in foarstelling te meitsjen fan minsken yn koarte broek en himd dy’t nachts fleurich mei in bal om de pleats drave. It jout in gefoel fan enoarme frijheid, in gefoel dat ik werken, mar net teplak bringe kin op dit momint. Wy stoareagje in skoft nei de bergen yn it surrealistyske middernachtsljocht foar’t wy wer yn de bus stappe.
  Sliepe doch ik net. Wylst in majestueus fjordelânskip foarby glidet, sjong ik yn mysels, omdat myn trouwe reismaat Discman thúsbliuwe moast fanwege romtegebrek. Ta myn grutte ferwûndering sjong ik ynienen Summer Night City. Fan ABBA. Ik kom mar ta in pear rigels dêr’t ek noch stikjes fan misse: walking in the moonlight ,… (ynfuld mei pom pom pom), summer night city (mei in heel lange oprekte –y-) en dat dan einleas yn de herhelling. Mar it mist syn útwurking net. Muzyk reizget troch de tiid en ik reizgje mei werom.

1978 - Acht jier wie ik en de wrâld wie yn twa jier tiid in stik grutter wurden. In ferhúzing hie der west nei de râne fan it doarp mei útsicht op in lege greide en wat fuotbalfjilden. Ik siet op de legere skoalle, wat in grutte lêshonger yn my wekker makke hie, en wie no einlik ta oan de echte berneboeken. Thús hienen wy in radio, de gateway nei in noch folle gruttere wrâld, dy fan de muzyk. En fansels: de tillevyzje: in brún houten kast. It wie groei: ik groeide en de wrâld ek. De sixties hienen it wurd frijheid oeral achter litten. Ek yn Holwert.
  En 1978 wie it jier dat ABBA Summer Night City útbrocht. Myn muzyk ein sântiger jierren, dat wie ABBA. In bytsje restjes Beatles, wat Dolly Dots, mar foaral en yn it foarste plak ABBA. Maklike, mar dochs wat mysterieuze wyskes, beweechlik en foaral: oars as de oare muzyk. Op de blokfluit neispylje slagge net, mar it paste yn myn kop doe en it gie der like hurd yn as de Venz hagelslach. Op de tillevyzje wie it feest noch grutter: perfekte symmetry. Gjin yngewikkeld hippyhier of nuver hymjende gitaren, mar simpelheid dêr’t ik fan stralen gie. Posters plakte ik op de muorren fan dy twa froulju, ien blond, ien brún en har twa manlju dy’t altyd wat achter de froulju stienen.
  Op in dei hearde ik dat se út Sweden kamen. Ik moat noch mear straald hawwe doe. Dat wie it lân fan myn lêshelden. Topper wie Pippi Langkous (en is dat noch altyd moat ik der earlik by sizze…want hokker oare frou tilt har eigen hynder op as wie it neat?). Dan kaam Michiel fan de Hazelhoeve. Beide kreaasjes fan Astrid Lindgren, mar yn myn famkesbrein wienen se like echt as pake en beppe en de buorjonkjes. It wie burgerlijke ongehoorzaamheid op berneformaat. It wie frijheid. As lêste kaam Wicki de Fiking, miskien net Sweedsk, mar wol út it noarden.
  En Wicki de Fiking, dy hie alles te krijen mei dy net brûkte greide by hûs. Yn de lange simmerfakânsjes dolden wy grutte kûlen yn de klaai. Planken en stikken lânbouplastik kamen derop en dan smiten wy dêr wer klaai boppe op. As toppunt fan ús nije húslikheid bakten wy ierdappels yn ôfdankte koekepannen op fjurkes. Wy waarden Fikingen. Neat oars as dat. Wa’t dat wurd betocht hie, wit ik net mear, mar it gûnze hele dagen op dy greide om. Oait hawwe wy hast noch ris fochten mei in oare groep bern dy’t in pear strjitten fierderop ek sokke kûlen yn de grûn makke hienen. In gûne wie stellen en gjinien wist wa’t it dien hie.

Hoe’t it no krekt gien is, falt fansels net te achterheljen, mar yn de seventies moat myn tizebosk ûnstien wêze fan ABBA, it noarden en grutte frijheid foar alle lytse bern. Demokrasy avant myn letters. Smoarge spikerbroeken, noait nei skoalle ta, bergen suertsjes, truttichheid dy’t it altyd ferlear, it wie der allegear en groeide ta grut formaat. Hagelslach mei bôle, spoetniks en bakjes patat, se groeiden mei Pippi, Michiel en Wicki de Fiking ta wûnderlike hichten. En ik groeide noch it hurdste.

2003 – Hast trije wiken wurdt it nachts net donker yn it hege noarden. Sa no en dan sjong ik myn twa rigels ABBA at ik wer net sliepe kin. Fierder as dy twa rigels kom ik net, hoe’t ik it ek besykje. Wol bin ik wûnderlik, ja, hast hallusinearjend helder troch it middernachtsljocht. En ik gean retro nei myn seventies. Michiel is op tillevyzje, yn it Sweedsk. Boppe op in heuvel mei wiidsk útsicht oer de stêd Bergen en it fjord stiet in houten skoaltsje dêr’t de bern hutten yn it bosk timmerje en fjurkes stoke mei de master derby. Wy fine in ferlitten en ferdwaald grêf fan Fikingen achter in stel flatgebouwen. En dan sjong ik mar wer ris yn mysels: walking in the moonlight, pom pom pom, summer night city.

*